> Terugblik BrabantBeschouwt op de Koningshoevenontmoeting
Hoe ziet het Brabant eruit waarin we in 2040 willen leven? En welke waarden moeten richting geven aan de keuzes die we vandaag maken? Tijdens BrabantBeschouwt op de Koningshoevenontmoeting verkenden vier sprekers verschillende perspectieven op de toekomst van Brabant. Niet om tot één antwoord te komen, maar om zichtbaar te maken wat we écht belangrijk vinden.
Op 4 september organiseerden BrabantKennis, gemeente Tilburg, Tilburg University en Midpoint Brabant voor de vierde keer een inhoudelijk programma voorafgaand aan de netwerkontmoeting. Onder leiding van Eveline van Rijswijk ging het gesprek over economie, ruimte, technologie en samenleving.
Eventgegevens
| Datum | 4 september 2026 |
| Locatie | Campus Tilburg University |
Eerst de bestemming, dan de route
In het Brabant van vandaag is de druk groot. We hebben ruimte nodig voor woningen, natuur, energie, landbouw, defensie en mobiliteit. Tegelijkertijd vragen klimaatverandering, digitalisering, geopolitieke ontwikkelingen en een veranderende samenleving om richting en daadkracht.
“Het is niet de route waar we het voor doen. Het is de bestemming die lonkt. Zo is het ook met het Brabant van Overmorgen. Daar komen we sowieso. Maar wat is er aantrekkelijk aan dat Brabant? Wat willen we als bestemming?”
Het gaat niet alleen om wát we kiezen, maar vooral om de waarden waarop we onze keuzes baseren. Beleidskeuzes zijn immers nooit neutraal. Ze raken aan opvattingen over rechtvaardigheid, vrijheid, solidariteit, veiligheid, duurzaamheid en economische groei. Juist wanneer die waarden botsen, is het belangrijk om ze zichtbaar en bespreekbaar te maken.
Economie is meer dan financiële waarde
Systeemdenker en schrijver Babette Porcelijn nodigde het publiek uit om anders te kijken naar economie en economische waarde. Wat gebeurt er als niet alleen aandeelhouders, maar álle belanghebbenden een stem krijgen? Waarom organiseren we geen stakeholdersvergadering in plaats van alleen een aandeelhoudersvergadering?
Met haar trias economica onderzoekt Babette hoe economische macht beter kan worden verdeeld en besluitvorming democratischer kan worden ingericht. Haar bijdrage maakte duidelijk dat brede welvaart niet kan worden teruggebracht tot economische groei alleen. Ook natuur, gezondheid, leefbaarheid en de belangen van toekomstige generaties hebben waarde.
Niet overal bouwen is óók een keuze
Rijksadviseur Thijs van Spaandonk richtte de blik op de fysieke leefomgeving. De ruimte in Brabant is schaars en niet alle ambities passen overal. Dat vraagt volgens hem allereerst om eerlijkheid: op sommige plekken is bouwen simpelweg geen goed idee.
Tegelijkertijd gaat ruimtelijke ordening over meer dan aantallen woningen en vierkante meters. Het gaat ook over kwaliteit, schoonheid en zeggenschap. Welke leefomgeving willen we maken? Voor wie bouwen we? En hoeveel ruimte geven we mensen om daar zelf invulling aan te geven? Zelfs een Hello Kitty-huis mag wat Thijs betreft onderdeel zijn van dat gesprek.
Meningsverschillen kunnen waardevol zijn
Socioloog Quita Muis plaatste kanttekeningen bij het beeld van een steeds verder polariserende samenleving. Verschillen in waarden en politieke opvattingen hoeven niet automatisch een probleem te zijn. Ze kunnen mensen juist helpen om hun eigen positie te bepalen.
Quita pleitte daarom voor ‘productief ruzie maken’. Bepaal eerst gezamenlijk de grenzen en spelregels van het gesprek. Daarbinnen mag het vervolgens stevig schuren. Een democratische samenleving hoeft verschillen niet weg te poetsen, maar moet ruimte bieden om ze op een goede manier uit te vechten.
Haar bijdrage liet zien dat het Brabant van Overmorgen niet ontstaat door alleen overeenstemming te zoeken. Ook nieuwsgierigheid naar andere perspectieven en het verdragen van ongemak zijn nodig.
Vernieuwen vanuit maatschappelijke waarde
Albert van Maren bracht het perspectief van technologie, innovatie en ondernemerschap. Hij maakte bij Fujifilm van dichtbij mee hoe het bedrijf door de opkomst van digitale fotografie gedwongen werd zichzelf opnieuw uit te vinden. Kennis en technologie kregen nieuwe toepassingen, onder meer binnen bio- en life sciences.
Die ontwikkeling laat zien dat innovatie niet alleen draait om economische kansen. Technologie en ondernemerschap kunnen ook bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken op het gebied van gezondheid, energie en milieu. Daarbij blijft de vraag leidend: welke vooruitgang vinden we waardevol en wie profiteert daarvan?
De waarden op tafel
De vier bijdragen lieten samen zien dat er meerdere perspectieven bestaan op een goed Brabant. Waar de één nadruk legt op economische ontwikkeling en innovatie, vraagt de ander aandacht voor democratische zeggenschap, een rechtvaardige verdeling van ruimte of de kwaliteit van onze samenleving.
Juist daar ligt de kern van Brabant van Overmorgen. Niet meteen naar oplossingen springen, maar eerst onderzoeken welke waarden onder onze keuzes liggen. Welke waarden willen we beschermen? Waar botsen ze? En wiens perspectief ontbreekt nog aan tafel?
Zelf aan de slag met de Toren van Overmorgen tijdens de Dutch Design Week
Aan het einde van BrabantBeschouwt presenteerde Jos van den Broek de Toren van Overmorgen. Dit gespreksinstrument helpt om een concreet besluit vanuit verschillende waardenperspectieven te bekijken, ook vanuit het perspectief van partijen die níet aan tafel zitten.
De toren staat pas recht wanneer alle kanten gewicht krijgen. Waar hij scheef hangt, worden blinde vlekken zichtbaar. Precies daar begint het interessantere gesprek.
Van 17 t/m 25 oktober is BrabantKennis met een levensgrote Toren van Overmorgen aanwezig tijdens Dutch Design Week op het Ketelhuisplein. Je kunt daar als bezoeker zelf ervaren wat er gebeurt wanneer verschillende waarden en perspectieven op tafel komen.
De toekomst maken we nu
2040 lijkt misschien nog ver weg, maar de keuzes voor het Brabant van dan maken we vandaag. Door de waarden achter die keuzes expliciet te maken, ontstaat ruimte voor een eerlijker en rijker gesprek over onze bestemming.
Want de toekomst komt er hoe dan ook. De vraag is: in welk Brabant willen we dan leven?
> Bekijk de integrale opname van BrabantBeschouwt
SPREKERS
Quita Muis
Quita is universitair docent Sociologie aan Tilburg University. Zij doet onderzoek naar polarisatie, in het bijzonder naar waarden- en identiteitsontwikkeling in politiek en samenleving en werkt mee aan de European Values Study. Vanuit haar onderzoek laat zij zien hoe gedeelde waarden richting kunnen geven aan de keuzes die we vandaag maken voor het Brabant van Overmorgen.
Babette Porcelijn
Babette is systeemdenker, schrijver en spreker op het snijvlak van economie en duurzaamheid. Ze studeerde Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft en ontwikkelde De trias economica, een principe dat economische macht scheidt en besluitvorming democratiseert. Babette is auteur van meerdere boeken (oa De verborgen impact en Het happy 2050 scenario) en in 2026 verschijnt De trias economica. In 2019 richtte zij Think Big Act Now op, met als doel de maatschappij effectief te verduurzamen.
Thijs van Spaandonk
Thijs is Rijksadviseur voor de Fysieke Leefomgeving. Hij brengt een ander perspectief op de inrichting van Brabant. Hij pleit ervoor wonen weer te zien als een publieke waarde en sociaal grondrecht, en verkent welke waarden leidend zouden moeten zijn bij de keuzes die we maken voor onze leefomgeving. Dat doet hij bv. als partner bij Bright en voorheen als ateliermeester City Deal Openbare Ruimte en co-curator IABR–Down to Earth.
Albert van Maren
Albert werkt sinds 1987 bij Fujifilm en is verantwoordelijk voor verschillende productietakken, waaronder celkweekmedia voor de ontwikkeling van medicijnen en vaccins. Hij maakte van dichtbij mee hoe Fujifilm, gedreven door de opkomst van digitale fotografie, nieuwe markten verkende en zich ontwikkelde richting bio- en life sciences. Vanuit die ervaring laat hij zien hoe innovatie en ondernemerschap kunnen bijdragen aan maatschappelijke uitdagingen op het gebied van gezondheid, energie en milieu.
Erbij zijn?
BrabantBijeen op de Koningshoevenontmoeting is een besloten bijeenkomst, op uitnodiging. Als mede-organisator mag BrabantKennis een aantal kaarten verdelen onder geïnteresseerde BrabantKennissen.
Wil jij aansluiten bij dit bijzondere event? Laat ons weten waarom jij erbij wilt zijn en wie je graag mee zou willen nemen via info@brabantkennis.nl. Eind augustus maken we bekend of jij op onze gastenlijst staat.
BrabantBeschouwt is voor iedereen gratis te bezoeken, daarvoor kun je je aanmelden via de button bovenaan deze pagina.
